Afvalvermindering
Wat is afvalvermindering?
De Europese week van de afvalvermindering heeft tot doel een zo breed mogelijk publiek te bereiken. De algemene term "afvalvermindering" kan omschreven worden als "preventie van afvalproductie".
Afvalvermindering houdt rekening met de eerste twee wettelijke concepten van de nieuwe Europese kaderrichtlijn inzake afval: "afvalpreventie" en "voorbereiding op hergebruik" (zoals hierna gedefinieerd).
Rekening houdend met deze hiërarchie wil de Europese week van de afvalvermindering zich specifiek richten op de sensibilisering voor de preventie van afvalproductie, d.w.z. alles wat men vóór het wegwerpen kan en moet doen om de op te halen volumes te beperken en de schadelijkheid van het geproduceerde afval te verminderen.
Het beste afval is het afval dat niet geproduceerd wordt!
Afvalvermindering kan omschreven worden als geheel van maatregelen die genomen worden om te vermijden dat een stof, een materiaal of een product afval wordt. Die maatregelen worden genomen ter vermindering van:
de hoeveelheid geproduceerde afvalstoffen, inclusief via het hergebruik of de verlenging van de levensduur van producten;
de negatieve gevolgen van de geproduceerde afvalstoffen voor het milieu en de menselijke gezondheid
het gehalte aan schadelijke stoffen in materialen en producten
De voorbereiding voor hergebruik verwijst naar elke nuttige toepassing bestaande uit controleren, schoonmaken of repareren, waarbij producten of bestanddelen van producten, die afvalstoffen zijn geworden, worden klaargemaakt zodat ze zullen worden hergebruikt zonder dat verdere voorbehandeling nodig is. Zij vergt een gedragsverandering, zowel tijdens de aankoop van producten door de consument als tijdens hun productie.
Aan de vermindering van de geproduceerde hoeveelheid afvalstoffen kan worden gewerkt in de diverse levensfasen van een product: ontwerp, productie, distributie, consumptie en verwijdering. Het kan hierbij gaan om een verandering van basismaterialen, het gebruik van andere technologieën, het wijzigen van het ontwerp, de ontwikkeling van andere exploitatiepraktijken, doorontwikkelingen van het product, de introductie van systemen voor hergebruik of navullen, miniaturisatie, …
Waarom is het belangrijk de hoeveelheid afval te verminderen?
De afvalvermindering is een dringende noodzaak voor de volledige Europese Unie. De geproduceerde hoeveelheid huishoudelijk afval is in 40 jaar verdubbeld en steeg met 1 tot 2% per jaar; in 2007 werd in de Lidstaten van de Europese Unie gemiddeld 522 kg gemeentelijk afval per persoon geproduceerd. Dit afval is het resultaat van niet-duurzame productiewijzen en consumptiegewoonten: het verbruik van producten (inclusief hun productie, transport en distributie) vertegenwoordigt bijna 50% van de emissies die bijdragen tot de klimaatverandering.
Photo Joël Jaffre/ ADEME
Deze verhoging van de hoeveelheid te beheren afval vergt een verdere ontwikkeling van de selectieve ophaling en de verwerkingsinfrastructuren. Door de hoge kostprijs is dat echter een probleem voor de begroting van de lokale en gewestelijke overheden.
Tegen die achtergrond is preventie een eenvoudig en essentieel aspect van het afvalbeheer geworden, vooreerst als technische factor van de lokale en globale oplossing van het probleem van de toenemende afvalhoeveelheden, maar ook omdat ze ertoe leidt dat rekening wordt gehouden met de schaarste van de natuurlijke rijkdommen.
Wie kan een rol spelen in de afvalvermindering?
Iedereen kan zijn steentje bijdragen! Thuis, op kantoor, op school, bij het shoppen of tijdens het klussen … elke dag opnieuw kan ieder van ons, door eenvoudige handelingen, de afvalproductie verminderen.
Zie de « Handelingen om mijn hoeveelheid afval te verminderen » voor meer informatie!
Talrijke actoren kunnen helpen de burgers te sensibiliseren voor de noodzaak van preventie: de overheidsinstanties of -diensten, de verenigingen, lokale, regionale, nationale ngo's en Europese netwerken, de ondernemingen en industrieën, de onderwijsinstellingen. Tijdens de Europese week van de afvalvermindering kunnen deze spelers dag na dag hun betrokkenheid tonen, en dit met een grotere zichtbaarheid, door als Projectdragers lokale sensibiliseringsacties voor te stellen.
